SNP tahtou uvven rahvahaniänestyksen Šotlandies

Šotlandien piäministru Nicola Sturgeon sanou AFP:n mugah, ku šotlandsunatsionalistat ehtotetah uvven rahvahaniänestyksen järjestämisty sit, iččenästyygo Šotlandii vaiku ei. Iččenäzytty ajai rahvahanpuoloveh SNP pidäy vuozikerähmön ligakuus da sanou sie julgi omassah tarkembat pluanat, kudamat koskietahes rahvahaniänestysty. Sturgeonan mugah iänestys voidanus pidiä 5-10 vuvven mendyy. Mennyt vuvven rahvahaniänestykses 55 % iänen andajis vastusti Šotlandien iččenästymisty. Šotlandielazen telekanualan… Luve ielleh SNP tahtou uvven rahvahaniänestyksen Šotlandies

Mindäh Pohjas-Karjalas jatkujah täydyy Karjalan kul’tuuran da kielen vastustajii?

Pertti Lampi  Olen olluh keral monis kul’tuuruhankehis Pohjas-Karjalas vuvves 1978 suate. Bomban kul’tuuru- da teatrutoimindal oli monii arvovaldazii tugijoi ainos guvernuatoroi da ministroi myöte. Vastustajii täydyi sežo kogo aijan. Monet virguniekat, muanitsipal’noipoliitikat, dengufondien edustajat, toimittajat da järjestöt ollah oldu edujoukkolois vastustamas monii hankehii. Jo 1980-luvul selgeni, ku nämmien puolien kohtal kyzymys oli sit, ku muijalpäi… Luve ielleh Mindäh Pohjas-Karjalas jatkujah täydyy Karjalan kul’tuuran da kielen vastustajii?

Šotlandien rahvahallispuoloveh sai suuren voiton Brituanien parluamentuvalličukses

ŠRP(SNP) sai valličukses 56 depuattua libo 50 paikkua enämbän kui iellizis valličuksis. ”Kuningahanluadijua” ei puolovehes yhtelläh roinnuh, ku konservatiivine puoloveh sai 330 paikkua parluamentan 650:s paikas. ŠRP:n luvettelos vallittih sežo kaksikymmenvuodehine opastui Mhairi Black. Häi on nuorin deputuattu vuvven 1667 jälgeh. Brituanies ei puaksuh vallita nuorii parluamentah. Tämä kuvastau muan konservatiivistu poliittistu kul’tuurua. Nuoren naizen… Luve ielleh Šotlandien rahvahallispuoloveh sai suuren voiton Brituanien parluamentuvalličukses

Rahvahallizien vähembistölöin vaikutusvaldu kazvau Europas

Pertti Lampi Suomesgi välil paistah rahvahallizien vähembistölöin vaikutusmahtollizuksis. Monile on histouries tuttavua se, ku Baltien germančoil eliital oli valdutila vuosisadoin aijan. Pieni vähembistö haldivoičči ičevaldazeh estounielazii, latvielazii da litvalazii dai nämmien mualoin etnillizii vähembistölöi. Suomes sežo oli ruočinkieline vähembistö vallas aiven 1900-luvun alguhsah. Sih suate suomenkielizet i etnillizet vähembistöt oldih toizen klusan kanzalazet meijän muas.… Luve ielleh Rahvahallizien vähembistölöin vaikutusvaldu kazvau Europas

Šotlandien iččenäzysborču jatkuu

Syvyskuun 18. päivänny pietys kanzaniänestykses Šotlandien kanzallispuoloveh menetti kizan vähäzeh, a nygöi uuzi puolovehjohtai da piäministru Nicola Sturgeon on menestynnyh nostamah puolovehen kannatuksen rekorduluguloih. Häi on sezo ilmoitannuh, ku Šotlandii vuadiu uuttu kanzaniänestysty, gu Brituanien halličus ei todevuta lubavustah šotlandsoin ičehallindon suurendamizes. Lubavuksen täyttämine on myös ylen vaigei ruado suarivaldivon nygözes poliittizes tilandehes. Piäministral on… Luve ielleh Šotlandien iččenäzysborču jatkuu

Vähembistökielet da -kul’tuurat luajitah tuntujan hyövyn ekonoumiekale

Monis mualois on hyvinmenijöi muakundii da alovehii, kudamien eloikeinoelokses on ellendetty käyttiä hyövykse alovehellisii kul’tuuroi. Nämmil alovehil ei ole oldu tyydyväzii luadimah vaiku samoi tuottehii da palveluksii kui muijalgi, vai vedovoimušeikoinnu ollah alovehen spetsial’piirdehet. Niilöil on monis tapahtuksis kogomuailmallistu kysyndiä. Hyvä ezimerki on Šotlandi da sen alguperäine gaelin kieli. Šotlandien 5,3 miljonas eläjäs gaelikse pagizou… Luve ielleh Vähembistökielet da -kul’tuurat luajitah tuntujan hyövyn ekonoumiekale

Ei iččenäzyöle Šotlandis

Ristikanzat Šotlandis itkietäh libo pruaznuijah nygöi, ku iänenandamizen tulos on selgei EI. Iänenandajis 45 % kannatti iččenäzytty, piäle 55 % andoi iänen vastah. Kaikkiedah oli iänenandoprotsentu ylen korgei. Brituanien piäministru David Cameron on luvannuh šotlandielazile enembän ičemiärävysoigevuksii ezimerkikse talovuon sego verottamizen alovehil, da šotlandielazet kačotah, kui Cameron pidäy lubavukset. (Kuva: Getty Images/AOP Iltalehti)

Kanzaniänenando Šotlandis 18.9.2014

Vähäzen piäle kolmen nedälin mendyy šotlandilazet suahah andua iäni iččenäzyön puoles libo sidä vastah. Kaikil yli 16 vuottu vahnoil Šotlandis eläjil muan kanzalazil on oigevus ottua ozua iänenandoh. Mielien čotaitččemizen mugah ei ole selgei kumbaine puoli voittau; iččenäzyön kannattajat vai unionistat. Nägökannastah ebävarmoin oza on suuri, kui enimyölleh nengozis iänenannois. (Kuva: Heikki Savolainen, Wikipedia)

Monet europpalazet kanzat tahtotah iččenästyö

Europas on eletty jälgimäzet 300 ˗ 400 vuottu keskusjohtozien yhtenäzvaldivoloin aigua. Suuriengi kanzoin oigevustu omah kieleh da kul’tuurah ei ole tahtottu tunnustua. Malliezimerkki on olluh Frantsii. Konzu Eeuropan olot piästih välläle, solmittih samas yhtevykses Europan Nevvoston sobimukset kanzallizien vähembistölöin da vähembistökielien suojelemizekse. Kielet da kul’tuurat ollah elvytty ilaškoittavan hyvin. Velikobrituanies da Ispaanies vaiku vähembistöstuatussu ei… Luve ielleh Monet europpalazet kanzat tahtotah iččenästyö