”Austraalii pidi tozi pahoi omua kandurahvastu ‒ vaikutukset nävytäh vie nygöi: ”en tiijä, ongo meil pakittu prošken’n’ua”

Australia abot

Televiizoras egläi alganuh kolmeozaine dokumentu Matka Tyynenmeren taiteeseen sanelou Oseanien kandurahvahien histouries da sit, kui Oseanien kul’tuuru suli vähitellen päivänlaskumualazeh da midä sit rodih.

 
Taidohistourienkirjuttai James Fox menöy 1700-luvul elänyön brituanielazen tutkijan James Cookan jälgii myöte da sellittäy, mittustu kandurahvahien elos on olluh, da kui heijän omassah kul’tuuru suli päivänlaskumualazeh eloksentabah. Vaikutuset ollah aigamoizet, da net kuvastutah kul’tuuras vie nygöi. Aboriginualat ainos vai kärzitäh vahnas ebätirpačukses.

 
‒ Austraalien halličus luadiu liigua siändyö. Meil otettih mua, starinat da juuret. En tiijä ongo meil pakittu prošken’n’ua. Myö olemmo Austraalien enzimäzet ristikanzat, ga myö borčuičemmo ainos vai omis oigevuksis, sanelou kandurahvahah kuului Clara Inkamala.

 
Tutkimusmatku algau Austraalies. Meijän mieles mua vikse ozutahes loittozekse, ga Cook da hänen dovarišat ajateltih, ku Austraalii oli praktiellizesti kaččojen mielikuvamua.

 
‒ Mones tapahtukses viziittu Austraalieh oli kui vastineh käyndäh kuudamazes.
Kodvaine oli sit lieväh sanojen kogonahmuuttai, konzu Cook astui enzimäzen kerran Koillis-Austraalien rannikole. Eloittamine läs hävitti muan kandurahvahan, gai taido jäi hengih da kul’tuuru pel’lastui. Fox kävyy Sahul-suareh, kudaman eläjät kontaktiiruijah kuvien avul. Erähät kandurahvahien mualuanduperindehet ollah piästy täh päiväh suate.

 
Fox vastavuu Austraalies Gabriel Maralnguarran ker. Maralnguarra piirdäy tuoheh muga kui hänen ezi-izätgi da joven vierel kerätyt korret ollah hänele avus kengurun laiduviivoin piirdämizes. Elätin elimet piirretäh muga sanotul rentgen-luavul.

 
‒ Myö tahtommo opastua meijän lapset nägemäh, midä on elätil omassah rungan sydämes, Gabriel sanelou.
Nygöi aboriginualoin perindehelline taido, enne kaikkie täplymualuamine, on tunnettu kaikkiel muailmas. Moizeh luaduh mualattu figuuru čomendau daže Austraalien rahvahallizen lendoyhtivön konehtu.
Lähteh: Iltalehti, Mari Soininen
Fotokuva: Yle

Vastaa

Sähköpostiosoitettasi ei julkaista. Pakolliset kentät on merkitty *