Kielellizien oigevuksien puoles

vaietut ja vaiennetut kansiAnneli Sarhimaan Vaietut ja vaiennetut ‒ Karjalankieliset karjalaiset Suomessa on perustehelline tutkimukseh pohjavui kuvavus vägi tundemattomakse jiännyös meijän oman muan kieles. Tämän ližäkse tevos on yhteiskunnallistu vastuttu čuasvuijan tutkijan paginvuoro kielellizien oigevuksien puoles. Karjalankielizet ollah nygöi Suomen ainavo kodiperäine rahvahanoza, kudamua ei mainita konstitutsies da kudaman kielellizien oigevuksien kannattamistu da turvuamistu ei ole huomavoitu kielizakonoinluajindas. Arhimaan tevos luadiu silleh nägyväkse sidä, mi on olluh peitos da syrjäh ähkätynny.
Kirju jagavuu omissah tiemoil kolmeh ozah: karjalankielizien histourieh, kielen da kul’tuuran nygytilan kuvuandah Suomes da toimenpidoehtotuksih kielen stuatusan parandamizekse. Kuvavus karjalan kielen kehitykses, sen ominazis piirdehis da sen suhtehis omassah lähisugukielih on selgieh luajittu da tutkimuksen tuorehiman mielen mugaine.
Ilmi tulou täs kirjas ylen hyvin segi, ku murdehet da kielet muvvostetah kaikkinnu aigoinnu katkiemattoman sarjan, da murreh- i kielirajat nähtäh katkiemattoman sarjan taittehinnu, ei jyrkinny raja-aidoinnu. Tämä pädöy kaikkiel, da ei karjalan kieli ole poikkevus.
Tevokses on sežo selgielöi shiemoi sit, kuibo karjalan kieli on täs nygy-Suomes eloksen eri alovehil. Tämä perustehelline da sistemuatilline analiizu kannattau omassah paikkua sežo karjalan kielen elvytändän da lujendamizen tärgienny perustannu. Sarhimaa käzittely omas tevokses sežo suomelastu kielipoliitiekkua da sen vaikutustu karjalan kielen stuatussah enne da nygöi.
Anneli Sarhimaan kirju on luja aijankohtaine pozitsii da monipuolizeh tagaperiä luadii tutkimus karjalankielizis Suomes. Vaietut ja vaiennetut on tärgei karjalankielizele kollektiivale, ga hyvä olis, ku sidä lugiettas poliitikat, virranhaldivoiččijat, redaktorat, opastajat da opastujat dai kaikin vähembistökielih mieldy kiinnitännyötgi. Tevos opastau ellendämäh, midäbo syrjindäs tulou da stimuliiruiččou enimistyö da vähembistyö yhtehizin väin kohendamah virhehii.
Lähte: Karjalan Heimo, Vesa Koivisto da Pirkko Nuolijärvi

Kogo kriitiekan voibi lugie Karjalan Heimon noumeras 9 – 10/2017

Vastaa

Sähköpostiosoitettasi ei julkaista. Pakolliset kentät on merkitty *