Suomen Karjal-ruadajat da Ven’an tilandeh

Piäkirjutus 1/2014

Ven’an syväinpuoline kehittymine on mennyh 1990-luvul muuloih sivistysvaldivoloih verrateh poikkeavah suundah. Muas ei ole olluh demokratiedu da ei oigevusvaldivuo monih vuozih.Kurii da por’atkua hoijetah pakoittajoin taboih da oppozitsien edustajoi suuditah yhtyperiä tyrmäh monikse vuozikse. Dielonkačondois, kudamat ollah keinotegozet, kanzalazii opitah pidiä por’atkas yli-izänmuallizien riuhtavuksien da voimakkahan propagandan avul. Vähembistölöin syrjindy on lizävynnyh äijäl da sidä harjoitetah etnokul’tuuruzus-poliitiekan nimikkehel. Ven’an syväinpuoleine kehittymine on kogo aijan tapahtunnuh vastoin YK:n, Europan Liiton da ETYIJ:n sobimuksii da printsippoi, kudamat mua iče on hyväksynnyh. Tänä vuonnu diktuatorane ruado on levennyh muan päivänlaskususiedah Ukarainah, kudaman alovehen, Krimin, Ven’a vastoin rahvahienvälizty oigevuttu da sobimuksii vägizin liitti ozakse omua iččie. Sen jälgeh on olluh vuoros Päivännouzu-Ukraina, kudamas Ven’an voimakkahal myödyruavol da keinoloi ymmärdemättäh ollah rahvahankeskehizes voinas. Tavoiteh on selgei, Ukrainu tahtotah liittiä lujah Ven’an vaikutuspiirih. Rahvahien väline kollektiivu da ennen kaikkie päivänlaskun muailma ollah suudittu mennyön keviän da kezän vägivaldazet ruavot lujah da opitah pakoittua Ven’ua nevvotteluloin tiele. Suomi on keral EL:n pakoittehis da on liiton liinien mugah pyzynyh yhtehizes ruavos monil alovehil. Suomes on yhtelläh vastoin virallistu ulgopoliitiekkua ajattelijoi da ruadajii poliitiekkoi da organizatsieloi, kudamat kačotah, ku Ven’an ruado on ellendettävy. Heijän mieles pakoittehii libo painamiskeinoloi ni ei tarvita, hos meijän susiedu on murendannuh omal ruadamizellah koko Europan turvallizussistieman da monipuolizen yhtehizenruavon. Nämät ruadajat ei dai ollah nähty nimidä pahua diktatuurazes hallindos, oigevusvaldivon murendamizes, kiihkurahvahallizes poliitiekas da vähembistölöin alendamizes. Niilöi on piettyh normal’noloinnu ven’alazen yhteiskunnan piirdehinny. Omal ruavollah nämät puolet ollah liittytty Ven’an puoleh kogo aijan jatkujas propagandusovas. Karjal-ruadajoin joukos on nämmil neosuomettunnuoil da ihan alguperäzilgi suomettunnuoil poliitiekoil da organizatsieloil luja stuatussu. Net kerätäh valduozan EL:n raja-alovehien yhtehizehruadoh tarkoitetuis varois da käytetäh net piäazies virallizen etnokul’tuuruzuspoliitiekan dai omien organizatsieloin kannattmizeh. Täs yhtevykses pidäy mustua, gu Ven’an johto pakoitti Karjalan tazavallan solmimah spetsobimuksen pakkoliitetyn Krimin ven’alazhalličuksen kel. Tätäi spetspiirrehty ei Suomes ole ihan ellendetty, hos sen pidäis lizätä suomelazien ruadajoin varovazuttu. Täshäi liikutah selgiesti ulgopoliitiekan alovehel. Najivnoloi olla oldu sežo karjalazien yhtistyksis, kudamat ilmai kritiekkua kannatetah etnokul’tuuruzuspoliitiekkua. Yhtehine ruado karjalazii alendajien virgumiehien ke jatkuu, kui ei olis tapahtunnuh nimidä. Tämä nähtih jälgi kerral Jovensuun pajopruazniekkoin yhtevykses. Voi vai kuvitella, kui hyväs mieles ven’alazet virgumiehet ollah, gu Suomes on karjalazii yhtistyksiigi, kudamat ellendetäh da kannatetah Kremlin ruaduo toizin kuin lugemattomat muut suomelazet da päivänlaskumualazet organizatsiet. On selgei, gu karjalazien da muuloin vähembistölöin alendamine ei vähene Ven’al moizel ”yhtehizel ruavol”, joga perustuu ennen kaikkie egojistoih motiivoih. Toizingih voijan ruadua. Karjalan Kielen Seura on jo kymmene vuottu olluh yhtehizes ruavos läs vai karjalazien organizatsieloin da yksityzien kul’tuurualan ruadajoin ke. Virgumiesten kel ei iččenäh ole oldu yhtevykses, gu sil puolel ei voija piästä edehpäi virallizen poliitiekan täh. Maltot ollah oldu hyvät ezimerkikse julgavotuotannos, tiijotusruavos da tapahtumien hommailemizes. Kannatan tätäi liiniedy muuloilgi karjalazile yhtistykzile. Annetah neosuomettunnuoin hoidua virallizet puolet da ruatah tovellistu ruaduo karjalazen kul’tuuran puoles.

Pertti Lampi

Vastaa

Sähköpostiosoitettasi ei julkaista. Pakolliset kentät on merkitty *